Wielka Wyspa, czyli Hawai’ jest największą w całym Archipelagu Hawajskim, stanowi ponad 60% wszystkich lądów i ma 10 432 km kwadratowe. Geologicznie to najmłodszy twór tamtejszych wulkanów, a na samej Wielkiej Wyspie jest ich pięć, z czego Kīlauea i Mauna Loa są ciągle aktywne i niebezpieczne, Mauna Kea i Hualālai są drzemiące, a Kohala wygasły. Aktywność wulkanów sprawia, że co jakiś czas powierzchnia wyspy nieznacznie się powiększa. Wyspę można podzielić na dwie strefy, w pierwszej zachodniej dominują sylwetki wulkanów i pustynne widoki, a wschodnia część to tropiki. Na całej wyspie wyróżnia się aż dwanaście stref klimatycznych. Największe miasta to Hilo i Kailua-Kona, które jest głównym ośrodkiem turystycznym.
Oprócz turystyki miejscowi utrzymują się z produkcji kawy ( w listopadzie odbywa się na wyspie festiwal kawy), owoców tropikalnych i orzeszków makadamiowych, a także z hodowli bydła, a właśnie na Wielkiej Wyspie znajduje się największe na świecie prywatne rancho z rogacizną. W południowo- wschodniej części wyspy znajduje się krater długości 18 kilometrów, szerokości i głębokości18 metrów. Jest oczywiście wynikiem ruchu płyt tektonicznych na tym obszarze Ziemi.

Na wyspie znajduje się stolica stanu, czyli Honolulu, poza tym O’ahu jest najbardziej zaludniona, a pod względem powierzchni zajmuje trzecie miejsce (1545 km kwadratowych). Najwyższym punktem jest Mount Ka ala mający 1200 metrów i pozostałością po wygasłym wulkanie. Najbardziej znanym miejscem na świecie znajdującym się na wyspie O’ahu jest port, a w zasadzie baza Amerykańskiej Marynarki Wojennej – Pearl Harbor. Na bazę 7 grudnia 1941 roku Japończycy dokonali nalotu, a właśnie po tym ataku USA przystąpiło do II Wojny Światowej. Kilkugodzinna obrona tej zatoki jest dla amerykanów tym, czym obrona Westerplatte dla polaków.
Honolulu jest największym portem wysp i ważnym ośrodkiem wymiany handlowej Hawajów ze światem. Samo miasto jest świetnie rozwinięte urbanistycznie, znajduje się tu kilka uczelni wyższych, konsulaty i siedziba władz stanowych. Przez swoje rozwiniecie Honolulu jest bardzo zaludnione, na jednym kilometrze kwadratowym mieszka ponad 5000 mieszkańców. Turyści bardzo chętnie odwiedzają tą wyspę, ze względu właśnie na szeroką ofertę atrakcji nie tylko typowo wypoczynkowych, ale i plaże na O’ahu należą do najlepiej przygotowanych dla gości na całym archipelagu.

Ni’ihau jest najbardziej na północ wysuniętą wyspą spośród ośmiu największych należących do archipelagu. Hawajczycy nazywają ją „Zakazaną Wyspą”, ponieważ należy do prywatnych osób i nieproszeni nie mają na nią wstępu. Ni’ihau należy do rodziny Robinsonów, którzy zbili majątek hodując na wyspie bydło i owce. Obecnie ich dochody pochodzą też z turystyki, a na najwyższym szczycie znajduje się radar amerykańskiej tarczy antyrakietowej.

Właściciele wyspy organizują dla swoich gości i turystów wycieczki, także loty helikopterem i polowania, za które trzeba słono zapłacić, a pobyt trwać może tylko jeden dzień. Jest zaludniona przez garstkę rdzennych mieszkańców, żyjących bez prądu i dostępu do słodkiej wody. Szkoła i budynki użyteczności publicznej są oświetlane za pomocą energii odnawialnej, w tym wypadku z baterii słonecznych. Mieszkańcy zajmują się głównie hodowlą bydła, wielu pracuje u Robinsonów i wyrobem rękodzieł, które sprzedają. Władze hawajskie razem z właścicielami dbają o kultywowanie tradycji, a Robinsonowie zbudowali tu ogród botaniczny. Powierzchnia wyspy wynosi 180 km kwadratowych, jest płaska i mało urodzajna.

Molokai ma niecałe 700 kilometrów kwadratowych powierzchni i przez dość surowe ukształtowanie jest dość mało zaludniona. Mieszka tu około 8 tysięcy ludzi. Jednak jest tak piękna, że magazyn „National Geographic” umieścił ja na 10 miejscu z pośród 111 innych wysp godnych zobaczenia. Atrakcją są najwyższe na świecie klify, które powstały po wybuchu wulkanu 1, 5 mln lat temu, a podziwiać je można w filmie „Jurassic Park III”. Przez swoją surowość na wyspie znajdziemy największy odsetek rdzennych mieszkańców, a za czasów kolonizatorskich Molokai służyła jako kwarantanna dla chorych na trąd.
Kaunakakai to niewielki port i główny ośrodek tej wysepki. Miejscowi zajmują się hodowlą bydła, dużo jest kóz i uprawą owoców. Na wyspie zobaczyć można unikalne torfowisko Pepeopae, a także Molokai jest domem wielu gatunków roślin, zwierząt i owadów charakterystycznych tylko dla tej wyspy. Lokalna społeczność przez chęć podkreślania swojej rdzenności jest niezbyt przychylnie nastawiona do rozwoju turystyki i dlatego, w odróżnieniu od pozostałych wysp, nie znajdziemy tu pięknych kurortów i typowych dla nich atrakcji. Bardziej zadowoleni z odwiedzenia tego zakątka będą prawdziwi podróżnicy chcący poznać unikalność przyrody niż zwykli plażowicze.

Maui ma 1880 km kwadratowych powierzchni, co daje jej drugie miejsce w szeregu pod względem wielkości hawajskich wysp i trzecie pod względem zaludnienia (mieszka tu blisko 120 tysięcy Hawajczyków). Na południu wyspy króluje czynny, choć uśpiony od 300 lat wulkan Haleakala, mający 3055 m n.p.m.. Miejscowi opowiadają związane z nim legendy. Ostatni wybuch, jaki odnotowano miał miejsce w 1790 roku. A jeśli wejdzie się na jego szczyt, można obserwować wschód i zachód słońca ponad pułapem chmur, głębokość krateru obliczono na 800 metrów.
Turystyczne walory tego miejsca bardzo pasują amatorom ślizgania się na desce po falach oceanu, a wyspa nazywana jest zamiennie wyspą surferów. Oprócz niewątpliwych atrakcji, jakie czekają nas podczas biernego wypoczynku, warto się wybrać na wycieczkę do Parku Narodowego, jaki jest tu założony. Mieści się on u podnóży wulkanu Haleakala i nosi jego nazwę. Można też znaleźć mnóstwo pozostałości po świątyniach i innych budowlach wznoszonych na tych terenach przez kolonizatorów i misjonarzy pragnących „ucywilizować” lokalną społeczność, a przede wszystkim schrystianizować ją, co im się udało. Jednak wiara zachodnia bardzo przeplata się tu z lokalnymi wierzeniami.

Wyspa ma zaledwie 364 km kwadratowe, w najdłuższym punkcie ma 29 km. Przez lata uprawiano tu ananasy, stąd jej druga nazwa Wyspa Ananasowa. Jej niewielkie zaludnienie wynika z tego, że rdzenni Hawajczycy uważali, że na wyspie panują złe moce. Od duchów jedzących ludzi według legendy wyspę miał uwolnić Kaulua’au, syn wodza sąsiadującej wyspy Maui i właśnie z tej wyspy pochodzą pierwsi mieszkańcy Lana’i. Obecnie populacja nie przekracza tu 4000 osób. Przez to infrastruktura i ośrodki turystyczne tu nie są zbytnio rozbudowane, a mieszkańcy żyją tu jak ich przodkowie, nie ma prądu i kanalizacji. Do dyspozycji przyjezdnych są dwa niewielkie hotele i pole golfowe. Cała główna zabudowa i drogi budowane były tu głównie na potrzeby firmy Jamesa Dole’a potentata ananasowego na wyspie. Na początku XX wieku Dole kupił wyspę na własność i zaczął budować na niej siedzibę swojej firmy i plantacje ananasów. Jeśli chcemy zwiedzić tę wyspę, należy zaopatrzyć się w sprzęt do pieszych wędrówek w trudnych warunkach lub w samochody terenowe.

Taniec hula, piękne naszyjniki z kwiatów i granie na ukulele to tyle, co przeciętny człowiek wie o kulturze wysp hawajskich. Kiedy się tam pojedzie warto wiedzieć, co oznacza dany zwyczaj i skąd się wywodzi.

Rdzenni mieszkańcy Hawajów pochodzą z Tahiti i Markizów, w XIX i XX wieku napłynęło tu też wielu mieszkańców Azji i Ameryki Północnej. Taka mieszanka musiała spowodować wytworzenie się licznych obrzędów. Polinezyjczycy byli ludami politeistycznymi, a kiedy pojawili się na Hawajach pierwsi kolonizatorzy i misjonarze zaczęto mieszkańców uczyć chrześcijaństwa. I mimo, że od tego czasu minęły setki lat, to obrzędy pogańskie bardzo mieszają się z tymi chrześcijańskimi. Widać to szczególnie w rękodziełach przedstawiających mityczne bóstwa i złe duchy.
Hawajczycy ciągle wierzą, że liczne wulkany na ich wyspach zamieszkują nadprzyrodzone siły, i aby pozostawały one w uśpieniu należy składać im hołd i ofiary. Wyróżniają też bóstwa mieszkające na ziemi jak i w niebie. Oddawano im cześć także za pomocą radosnego tańca. W związku z tym, że pierwsi Hawajczycy nie znali pisma, ich opowieści i cała wiedza przekazywana była z pokolenia na pokolenie za pomocą pieśni i stąd właśnie tak wiele pieśni znają Hawajczycy, a tradycyjny taniec hula jest niczym innym jak tańcem świątynnym. Hula tańczyły osoby młode, które nie założyły jeszcze własnych rodzin. Taniec ten tańczono, by wprowadzić się w trans i czerpać mądrość od bogów. Od dziewiętnastego wieku istnieje też rozrywkowa forma tego tańca, którego nauczyć się można podczas pobytu na wyspach.
Istnieje jedenaście odmian tańca hula, a jego choreografia uzależniona jest od instrumentu akompaniującemu tancerzowi. Tancerzom i śpiewakom towarzyszą właśnie muzycy grający na tradycyjnych instrumentach takich jak bębny, grzechotki, piszczałki i mała gitara, czyli ukulele. Kompozycje są dość proste, ponieważ głównym przesłaniem piosenek jest ich treść, a do tańca wystarczy tylko odpowiedni rytm. Obecne pieśni przez to, że dostępne są różnorodne instrumenty są bardziej melodyjne, tworzy się je głównie z myślą o turystach.

Kiedy na wyspie witani i żegnani są goście dekorowani są oni naszyjnikami z kwiatów. Do każdej z siedmiu wysp przypisany jest określony kolor i gatunek kwiatu.
Kolejną rzeczą, która fascynuje w hawajskiej kulturze jest ich tradycyjna sztuka walki, czyli Lua (Kapu Kuialua). Ten rodzaj walki to pomieszanie takich stylów jak judo, aikido, karate, jujitsu. Kiedyś styl zarezerwowany tylko dla członków rodziny królewskiej przeniknął w niższe sfery. Wojownicy przed walką nacierają się olejkiem, tak by przeciwnik nie mógł ich skutecznie złapać i przytrzymać, a do tego widowisko zyskuje na atrakcyjności.

Kuchnia hawajska to głównie owoce, owoce i ryby, pojawia się też mięso, głównie baranina i wołowina. W tym klimacie ważne jest odpowiednie nawadnianie organizmu, przez co Hawajczycy wyspecjalizowali się w robieniu koktajli i soków z owoców, których tam nie brakuje. Długa izolacja od świata pozwoliła też Hawajczykom na stworzenie własnej medycyny i sposobów leczenia różnych chorób.
Godnym polecenia jest skorzystanie z tradycyjnego masażu zwanego Lomilomi. Wykonuje się go przy pomocy nie tylko dłoni, ale i całych rąk i nóg. Stosuje się podczas niego też okłady z ciepłych kamieni wulkanicznych. Istnieją odmiany tego masażu przeznaczone dla niemowląt i ludzi dorosłych, a jego pierwotnym zadaniem było wzmacnianie organizmów wojowników i leczenie ich po walkach, bowiem Hawajczycy wierzą u uzdrawiający dotyk drugiej osoby. A masowany i masażysta w trakcie zabiegu stają się jednością.

Kauai geologicznie jest najstarszą wyspą hawajską. Jej powierzchnia to 1400 km kwadratowych, czyli jest czwarta co do wielkości i zamieszkuje ją ok. 60 tysięcy ludzi. To chyba najczęściej odwiedzana przez zagranicznych turystów hawajska wyspa. Dzieje się tak dlatego, że zachwyca różnorodnością przyrody. Mamy tu wiele kraterów, wzgórz i wodospadów. Najwyższy szczyt to Kawaikini majacy prawie 1600 metrów. Pierwsi osadnicy na Kauai pojawili się już w szóstym wieku naszej ery, a pochodzili z wysp polinezyjskich. Kolejny duży napływ ludności miał miejsce 200 lat temu, kiedy to zaczęli się osiedlać na wyspie Azjaci, głownie Japończycy i Koreańczycy, dużo przybyło też Amerykanów. Największe miasta to Kappa i Wailua. Wyspę bardzo upodobali sobie filmowcy, tu kręcono „Avatara”, „Poszukiwaczy zaginionej Arki”, czy „Jurassic Park”, a najmłodsi mogą podziwiać lokalną przyrodę w animowanym „Lilo & Stitch”. Amerykanie maja tu swoja bazę, z której wystrzeliwują testowane rakiety balistyczne z głowicami jądrowymi. W czasie II wojny światowej lotnisko w tym miejscu było ważnym punktem logistycznym w walce na Pacyfiku. Ciekawostką tej wyspy są tysiące dziko żyjących kur przywiezionych tu przez pierwszych osadników.

Spośród ośmiu największych powulkanicznych wysp Hawajskich Kaho’olawe jest najmniejsza. Jej powierzchnia wynosi prawie 116 km kwadratowych. Dość surowe ukształtowanie, małe opady i brak źródeł wody pitnej sprawia, że wyspa była bardzo mało zaludniona. Od II wojny światowej prawie do końca ubiegłego wieku amerykańskie siły zbrojne zrobiły na wyspie swój poligon, a liczne protesty zmusiły władze centralne do przekazania wyspy jej rdzennym mieszkańcom. Do tej pory nie mieszkają na wyspie stali osadnicy w dużych skupiskach, raczej są to niewielkie grupy szukające samotności. Wybrzeża wyspy dają zarobek rybakom, a na samej wyspie znajduje się kopalnia bazaltu. Władze hawajskie od lat walczą o to by odbudować zniszczoną działaniami wojskowymi i grabieżczą działalnością człowieka przyrodę. Sadzi się tu drzewa i rośliny rodzimego gatunku i sprowadza z innych wysp zwierzęta. Trwają też prace nad odpowiednim nawadnianiem wyspy, poprzez zbieranie deszczówki. Wielkie niebezpieczeństwo dla ludzi i zwierząt na Kaho’olawe stanowią jeszcze pozostałości po poligonie, czyli niewybuchy, które po dwudziestu latach od wycofania się wojska USA nadal pozostają w ziemi.

Jeśli zapytamy kogoś, z czym mu się kojarzą Hawaje, na pewno bez wątpienia powie, że z rajem na ziemi. Zwrotnikowy morski klimat przynoszący temperatury oscylujące przez cały rok między 20 a 30 stopni Celsjusza i mniejsza niż w innych tropikach wilgotność sprawia, że na wakacje można się tu wybrać o każdej porze roku. Hawaje to 137 wysp ( tylko osiem z nich zamieszkanych), wysepek i atoli tworzących jeden z pięćdziesięciu stanów USA. W skład stanu nie wchodzą tylko wyspy Midway tworzące już zamorskie terytoria państwa amerykańskiego. Hawajskie wyspy powstały po licznych erupcjach wulkanicznych, dzięki czemu ich ukształtowanie jest tak różnorodne. Jedne wysepki są bogate w całoroczną roślinność, inne zaś to tylko gołe skały. Cały archipelag rozciąga się na 2, 400 kilometrach.

Hawaje zostały zasiedlone na przełomie V i VI wieku przez Polinezyjczyków przybyłych z Tahiti, których korzenie z kolei sięgają południowo-wschodniej Azji, głównie Chin. W czasie swojej trzeciej podróży po świecie kapitan James Cook dotarł na statku Discovery do wysp hawajskich w 1778 roku i nazwał je Wyspami Sandwich na cześć angielskiego hrabiego.
Kolonizacji tych terenów dokonali amerykanie w początku XIX wieku. W 1820 roku król Kamehameha wprowadził konstytucję, rozpoczęła się chrystianizacja ludności, obecnie połowa społeczeństwa to protestanci.

W 1887 roku USA dostały we władanie port w zatoce Pearl Harbor, to właśnie od ataku na niego na początku grudnia 1941 roku Stany Zjednoczone przystąpiły do walk w II wojnie światowej. Na bazę USA Japończycy dokonali nalotu, zatopili osiem okrętów wojennych, blisko setkę samolotów na lotnisku. Zginęło wówczas 3 tysiące żołnierzy i cywili amerykańskich, których heroiczna walka o port porównywana jest do obrony Westerplatte.
Koniec XIX to działania doprowadzające do obalenia monarchii i wprowadzenia na wyspach republiki. Całkowitą kontrolę nad Hawajami kolonizatorzy z USA uzyskali w 1898 roku. 21 sierpnia 1959 roku Hawaje oficjalnie stały się pięćdziesiątym stanem USA.